نهج البلاغه- عقلانیت و مبارزه با نفس (3)

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع: عقلانیت و مبارزه با نفس

نهج البلاغه- ترجمه نامه 56

(نامه به فرمانده سپاه، شريح بن هانى كه او را در سال 36 هجرى به سوى شام حركت داد.)

اخلاق فرماندهى

در هر صبح و شام از خدا بترس، و از فريب كارى دنيا بر نفس خويش بيمناك باش، و هيچ گاه از دنيا ايمن مباش، بدان كه اگر براى چيزهايى كه دوست مى دارى، يا آنچه را كه خوشايند تو نيست، خود را باز ندارى، هوس ها تو را به زيان هاى فراوانى خواهند كشيد، سپس نفس خود را باز دار و از آن نگهبانى كن، و به هنگام خشم، بر نفس خويش شكننده و حاكم باش.

شرح 1 (مکارم شیرازی)

همان گونه که در طلیعه نامه نمایان است امام این نامه را به دست شریح بن هانى یکى از دوستان مخلصش داد، در آن هنگام که به فرماندهى مقدمه لشکر به سوى شام اعزام شد.

امام (علیه السلام) در این نامه او را به تقواى الهى به طور مؤکد سفارش مى کند و از غلبه هوا و هوس بر حذر مى دارد و نسبت به فریب کارى دنیا و سرکشى هاى نفس هشدار مى دهد و با تعبیرات مختلفى بر آن تأکید مىورزد و شاید این به علت آن است که یکى از شیطنت هاى معروف معاویه این بود که سران سپاه و اصحاب و یاران على (علیه السلام) را با اموال هنگفت و مقام هاى مختلف مى فریفت و به گفته بعضى، در این زمینه شگردهایى داشت که حتى شیطان به گرد او نمى رسید و یا به سبب این بود که اختلافى میان او و فرمانده دیگرى به نام «زیاد بن نضر» احساس مى شد و امام براى رفع این اختلاف این نصایح را بیان فرمود... (آیت الله مکارم شیرازی، پیام امام، ص 181-182)

[ نویسنده: ] با توجه به آنچه گفته شد می توان نتیجه گرفت که آمادگی انسان در حوزه ی فردی (رشد عقلانیت و اراده و مبارزه با نفس) تاثیر اساسی در کنش و واکنش های اجتماعی دارد.

ادامه دارد...

برچسبها: مبارزه با نفس, هوای نفس, عقلانیت

کانون هم اندیشی و قرآن پژوهی حضرت ولیعصر...