رابطه ی عقلانیت و عدالت

باسمه تعالی

رابطه ی عقلانیت و عدالت

... به خدا سوگند، برادرم عقيل‏ را ديدم كه به شدّت تهيدست شده و از من درخواست داشت تا يك من‏ از گندم‏هاى بيت المال را به او ببخشم. كودكانش را ديدم كه از گرسنگى داراى موهاى ژوليده، و رنگشان تيره شده، گويا با نيل رنگ شده بودند. پى در پى مرا ديدار و درخواست خود را تكرار مى‏ كرد، چون به گفته‏ هاى او گوش دادم پنداشت كه دين خود را به او واگذار مى‏ كنم، و به دلخواه او رفتار و از راه و رسم عادلانه خود دست بر مى‏ دارم، روزى آهنى را در آتش گداخته به جسمش نزديك كردم تا او را بيازمايم، پس چونان بيمار از درد فرياد زد و نزديك بود از حرارت آن بسوزد. به او گفتم، اى عقيل، گريه كنندگان بر تو بگريند، از حرارت آهنى مى‏ نالى كه انسانى به بازيچه آن را گرم ساخته است؟ امّا مرا به آتش دوزخى مى‏ خوانى كه خداى جبّارش با خشم خود آن را گداخته است؟ تو از حرارت ناچيز مى‏ نالى و من از حرارت آتش الهى ننالم؟ و از اين حادثه شگفت آورتر اينكه شب هنگام كسى به ديدار ما آمد «3» و ظرفى سر پوشيده پر از حلوا داشت، معجونى در آن ظرف بود چنان از آن متنفّر شدم كه گويا آن را با آب دهان مار سمّى، يا قى كرده آن مخلوط كردند! به او گفتم: هديه است؟ يا زكات يا صدقه؟ كه اين دو بر ما اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم حرام است. گفت: نه، نه زكات است نه صدقه، بلكه هديه است.

گفتم: زنان بچّه مرده بر تو بگريند، آيا از راه دين وارد شدى كه مرا بفريبى؟ يا عقلت آشفته شده يا جن زده شدى؟ يا هذيان مى‏ گويى؟ به خدا سوگند، اگر هفت اقليم را با آنچه در زير آسمان‏هاست به من دهند تا خدا را نافرمانى كنم كه پوست جوى را از مورچه‏ اى ناروا بگيرم، چنين نخواهم كرد! و همانا اين دنياى آلوده شما نزد من از برگ جويده شده ملخ پست‏ تر است! على را با نعمت‏هاى فنا پذير، و لذّتهاى ناپايدار چه كار؟! به خدا پناه مى‏ بريم از خفتن عقل، و زشتى لغزش‏ها، و از او يارى مى‏ جوييم. (نهج البلاغة-ترجمه دشتى، خطبه 224)

 

توضیح نویسنده:

به کار گیری عقل >> شناسایی لذت ناپایدار و نعمت فانی [همچنین لذت پایدار و نعمت فناناپذیر] >> [ترک لذت ناپایدار و نعمت فناپذیر] >> تحقق عدالت و مبارزه با مفاسد (رشوه، امتیاز طلبی و ...)

برچسبها: عقلانیت, عدالت

کانون هم اندیشی و قرآن پژوهی حضرت ولیعصر...